Sporą ilość nieznanych dotąd dokumentów dotyczących wysiedleń Polaków z Gdyni znaleźli pracownicy gdańskiego oddziału IPN w niemieckich archiwach.

    Dokumenty z okresu II Wojny Światowej odkryto przypadkowo podczas kwerendy prowadzonej w berlińskim Bundesarchiv w związku z jednym ze śledztw prowadzonych przez gdański oddział IPN. Z rejestru wypożyczeń wynika, iż nikt dotychczas nie zapoznawał się z treścią tych dokumentów.

    Zbiór obejmuje 14 tomów ksiąg gruntowych sporządzonych na początku wojny przez niemiecką administrację. Księgi są związane z ówczesnym terenem miasta Gdynia jak i Kamienną Górą, Chylonią, Kolibkami. Obłużem, Grabówkiem, Redłowem Oksywiem i Cisową.

    Każda z ksiąg zawiera dokładny spis działek ze znajdującymi się na niej nieruchomościami. Przy niektórych pozycjach znajduje się dopisek z nazwiskiem Niemca, który przejął majątek od wysiedlonego Polaka, którego nazwisko jest tam również umieszczone. Podana jest również data przejęcia nieruchomości, a w niektórych przypadkach wyszczególnione są nawet niektóre ruchomości pozostawione przez polską rodzinę. Informacje znajdujące się w księgach zostały sporządzone prawdopodobnie na podstawie przedwojennych ksiąg wieczystych, gdyż w wielu przypadkach w danych pozycjach widnieją zapiski i o ewentualnych kredytach lub notatki o hipotece.

Nie ma na razie informacji kiedy księgi zostały sporządzone oraz, czy zawierają one pełny spis przejętych nieruchomości.

    IPN chce stworzyć dokładne opracowanie ksiąg jak również ich kopię gdyż staną się one cennym eksponatem w Muzeum Miasta Gdyni dokumentującym wojenne losy jego mieszkańców. Oprócz tego księgi stanowić będą pokaźne źródło wiedzy dla powstającego właśnie raportu dotyczącego wojennych strat Gdyni.

    Według aktualnych informacji akcja wysiedleń trwała od października 1939 roku do 1942 roku. Trudno jest określić ile osób zostało objętych tym wysiedleniem. Pewne wskazówki dają tu informacje ze spisów ludności miasta z września 1939 roku, gdzie odnotowano 127 tysięcy mieszkańców w diametralnej większości będących Polakami. Kolejny spis przeprowadzony w grudniu tego roku mówi już o 56 tysiącach mieszkańców.

    Niemcy ogłaszając wysiedlenie dawali ludności polskiej czas od kilku do kilkunastu godzin na opuszczenie zajmowanego majątku z możliwością zabrania najpotrzebniejszych rzeczy w bagaż o wadze nie przekraczającej 30 kg na osobę. Polscy lokatorzy mieli również nakaz zostawienia kluczy w zamkach i stawienia się o określonej porze w punkcie zbornym skąd byli oni wywożeni na teren Generalnego Gubernatorstwa.

    Historycy szacują dziś liczbę wysiedlonych z Gdyni Polaków na 70 tysięcy, zaś Stowarzyszenie Gdynian Wysiedlonych mówi nawet o liczbie 80 tysięcy.

---

Dodaj do: